8 december 2007 Jaargang 4 nr. 6

  Aannames over aannames  
  Programma Netwerkdag 11 januari 2008  
  Wat ontbreekt of buiten beeld raakt in systemisch werk  
  Aanmelden netwerkdag 2008  
  De vraag op het antwoord  


Netwerkdag zet je op scherp

Onder-water-onderzoek
Aannames over aannames



  • Wat drijft ons?
  • Is onder het oppervlak een luchtspiegeling?
  • Dobberen? Drijfzand? Vaste grond?
  • Waar sta jij voor?

Het gaat goed met het systemisch werk. De hype waait langzaam over, de belangstelling consolideert. Toepassingsgebieden kristalliseren uit en nieuwe initiatieven ontluiken. Op naar de volgende fase dus. Dat vraagt om een goede voedingsbodem. Verdieping en verdergaande professionele uitwisseling. Groeizame uitbreiding van het idioom is nodig om verder te komen.

Daarom maken we op de netwerkdag een duik onder water. Voorbij de oppervlakte van vanzelfsprekendheden. Wat zijn eigenlijk de sturende uitgangspunten achter systemisch werk? Laten we onszelf eens aan de tand voelen. Opvattingen, aannames, systemische wetten, waarheden en fenomenen. Zoete koek of wetenschappelijk vol te houden? Geloof, hoop en liefde of bloed, zweet en tranen?

Onze aanname is althans dat het sterk maakt om je eigen aannames tegen het licht te houden. En dat maakt verdere groei mogelijk. Dus wordt de netwerkdag een oefening in zelfreflectie en fundamenteel onderzoek. In deze nieuwsbrief lees je meer details over het programma. Daarnaast creëren we alvast sfeer en inspiratie. Een mozaïek van prikkelende, subtiele, tartende, genuanceerde en boute vragen en stellingen. Verrijkt met een pallet van systeemachtige benaderingen op heel andere vlakken dan opstellingen. En met een keur van recent verschenen boeken die de moeite waard lijken.

Meedoen?
Meld je hier aan voor de netwerkdag op
11 januari 2008.

Of
Surf via deze link naar de dialoog op de SONT website.






Fundamenten blootgelegd

Joep Choy zet systemisch werk op z'n plek
Programma Netwerkdag 11 januari 2008


15:00 Ontvangst
Met koffie en thee.

Joep Choy
auteur van o.a.
De vraag op het antwoord

Wake-up-call: waar systemisch werk op staat
Joep Choy zet in zijn interactieve presentatie systemisch werk op z'n plek. Waar staat het op? De fundamenten van systeemdenken worden in de spotlight gezet. Hoe houden opstellingen zich in vergelijking met reguliere gezinstherapie en systeemgericht organisatie-advies? Van oude meesters en de dingen die voorbijgaan. Zin & onzin op een rijtje. Hoe ruim en diep is ons perspectief? Uiteraard met discussie.

Netwerkmarkt
Presenteer je activiteiten en leg nieuwe contacten.
Ondertussen koek & zopie en soep met broodjes gatenkaas.

Presentatie bestuursvisie
Waar staan we nu en hoe gaan we verder met het Sont? Het bestuur speelt in op de ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Koerswijziging richting nieuwe dynamiek en kansen:

  • Bredere opvatting systemisch werk
  • Andere rol stichting & relatie tot netwerk en werkveld
  • Faciliterende steunbron en voorwaardenscheppende denktank

Worldcafé
Interactieve gespreksrondes in café-opstelling. Naar aanleiding van een paar korte persoonlijke verhalen.
vertellen over hun persoonlijke uitgangspunten, aannames en opvatting in hun systemisch werk.

21:00 Borrel






Het wetende veld

Zoete koek of gatenkaas?
Wat ontbreekt of buiten beeld raakt in systemisch werk



In het kader van reflectie op basale aannames, kun je de systemische benadering op zichzelf toepassen. Voor de hand ligt dan om te vragen naar de ruimere context en wat mogelijk buiten beeld is geraakt. Neem bijvoorbeeld het 'wetende veld'. Waar plaatsen we dat?

Het wetende veld is een kans. Onder verwijzing naar grofweg Einstein, Sheldrake, Capra en aanverwante denkers, kunnen we het wetende veld misschien plaatsen binnen het nieuwe denken, de paradigma-verschuiving die zich in rap tempo en op vele vlakken voltrekt.

Maar is het wetende veld nu een feit of een vermoeden? Plato zou geen moeite hebben met het veld als hypothese: er zijn nu eenmaal dingen die we niet rechtstreeks (kunnen) kennen. Popper daarentegen zou toch wel zitten met de niet falsifieerbaarheid van dit vermoeden. Terwijl Aristoteles, Bacon, Locke, Hume en andere empiristen een ander probleem hadden: hoe toets je dit postulaat op grond van waarneembare feiten?

Freud zou het wetende veld allicht als projectie beschouwen of misschien als een collectieve kluwen van overdrachts- en tegenoverdachtsprocessen. Jung zag er vast een uiting van het collectief onbewuste of anders iets archetypisch in. Skinner zou misschien genoegen nemen met het wetende veld als black box.

Maar waar is het wetende veld? En waar houdt het eigenlijk op? Langs de randen van het veld weten ze daar misschien meer van. De randfiguren, de systeemanalisten zonder wetend veld, de Batesons en de Bouldings, de Nagy's en de Senges. Hebben zij iets te geven of te ontvangen? Of is dat over het randje en sluiten we die andere systeembenaderingen beter buiten?

Misschien moet je er in geloven. En is dat waarom het vaak wordt beschreven en gehanteerd als een panacee of een deus ex machina. Het Alwetende Veld. Ontslaat je ook mooi van je professionele verantwoordelijkheid. Het is immers het veld, de opstelling die leidt. Komen we dan uit bij systemisch werk als religie? Mogen we die onderzoeksvraag stellen?

Het wetende veld, wat het ook is, zoete koek of gatenkaas, elders in deze nieuwsbrief knagen we vrolijk verder richting netwerkdag.





Aanmelden netwerkdag 2008


Stuur om je aan te melden voor de netwerkdag
een mail met je naam, adres en telefoon naar:
Secretariaat SONT.





De vraag op het antwoord

Systemische interventies voor conflciten in organisaties

Redactie: Joep Choy

'De vraag op het antwoord' gaat over vragen waarvan de antwoorden nog gemaakt moeten worden. En antwoorden die nog niet vaststaan, kunnen van grote betekenis zijn. Dat kunnen antwoorden zijn die een nieuw licht op een zaak werpen, die een wending kunnen geven aan een proces of die een schokeffect te weeg kunnen brengen. De type vragen die worden gesteld, zijn oorspronkelijk afkomstig uit de gezinstherapie. Er wordt een model geïntroduceerd waarmee complexe en conflictueuze
interactiepatronen in organisaties in kaart kunnen worden gebracht en waarmee die patronen in positieve zin beïnvloed kunnen worden. In dit boek beschrijven de auteurs (allen van beroep organisatie-adviseur) hoe zij in opdrachten conflicten in organisaties met succes te lijf zijn gegaan. Dit boek biedt talloze praktische voorbeelden voor managers, organisatie-adviseurs, personeelswerkers, andere professionals en studenten die geïnteresseerd zijn om ruzies en conflicten in organisaties te snappen en te bestrijden.








Oud vuil

Vorige nieuwsbrief berichtten we over het afval = voedsel concept van Braungart & McDonnough. Als voorbeeld van een systeembenadering in business. Inmiddels lijkt er een ware revolutie gaande in Nederland, compleet met een Let's Cradle congres, geopend door een geanimeerde minister Cramer.

Revolutie of hype? Onderzoekers Martens en Amelung voorzien nog wel wat problemen. Als afval voedsel is, dan moet de som van alle voedselstromen gelijk zijn aan de totale afvalstroom. Quot non. Een ander kritiekpunt is dat met een gesloten grondstoffencyclus de technosfeer alleen maar verder zal groeien. Contraproductief. Enne, hoeveel CO2 stoot een recyclebare auto uit?

Kortom, er wordt gemorreld aan de uitgangspunten van het nieuwe ondernemen. Een mooi voorbeeld van onder-water-onder-zoek.
Wieg vrolijk mee:

Leren niet te weten

Op 2 november hield Jürg Thölke zijn inauguratie als lector Innovatie van leren in organisaties aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen. Niet zomaar een intreerede, maar eerder een serie systemische oefeningen en een demonstratie-opstelling. Anders gezegd, Jürg nam als reisleider het gezelschap mee langs de U-bocht van Otto Scharmer (zie Presence, Peter Senge e.a.). Of eigenlijk, hij liet zien en ervaren hoe je van A naar B komt, maar dat als je je eigen kaders loslaat er iets anders gaat gebeuren. Hoe organiseren ook kan zijn: samen leren zoeken. Of nog beter: innovatie is het openstaan voor wonderen. Eigenlijk weet ik niet precies wat er gebeurde en dat was - geloof ik - nu net de leerzame bedoeling.
Minder weten?
Een omweg waard:

Innovatie van leren in organisaties

Systemisch bekeken

Hoe leg je een klant(organisatie) uit wat ze aan een systemische benadering kan hebben? Hoe leg je het uit en hoe verkoop je het? Een vraag waar veel systemische opstellers tegenaan lopen.
Anton de Kroon, An Rubens en Tony Weggemans bedachten en ontwikkelden een laagdrempeling gadget om met klanten in gesprek te komen. Een serie kaarten à la het kernkwaliteitenspel. Elke kaart beschrijft symptomen van organisatieknelpunten en stelt daar een aantal systemische vragen bij.
Bekijk het op:

Systemisch bekeken

Vier eeuwen migratie

Twee Leidse en twee Duitse historici brachten Europa in kaart. Niet de posities, de grenzen, de staatslieden of de conflicten, maar de bewegingen.

Migratie is van alle eeuwen en blijkt van wezenlijk belang voor de ontwikkeling van mens en maatschappij. Het verlaten van de eigen achtergrond om elders opnieuw te wortelen, levert individueel en collectief grote biologische en economische voordelen op.

Voorwaar een ander perspectief op de multiculturele samenleving. En op een aantal systemische uitgangspunten.

Geschiedenis van de migratie

De helende kracht van de werkelijkheid

Recent verschenen bij Het Noorderlicht: De helende kracht van de werkelijkheid van Wilfried Nelles (1948, doctor in de filosofie, systeemtherapeut, relatietherapeut en organisatieadviseur).

Van de flap: Wilfried Nelles (...) neemt de lezer moeiteloos mee in de verhelderende principes van binding en ordening in relaties, zoals die zich voordoen in onze soms complexe hedendaagse samenleving. Als een echte bruggenbouwer verbindt hij het fenomeen van soms magisch aandoende opstellingen met wat er in het werkelijke leven gebeurt. Vanuit zijn opbouwende kritische houding biedt Nelles stof tot nadenken, beantwoordt hij vele vragen en geeft hij een impuls tot verdere verdieping.

Uitgeverij Het Noorderlicht

Meten is niet weten

Cyrano kan wel inpakken. De elektronische neus neemt het over! Die ruikt preciezer en betrouwbaarder dan een hond. In het AMC is aangetoond dat zo bijvoorbeeld de ziekte astma door een simpele blaastest (!) kan worden gediagnosticeerd. Er is goede hoop dat meer (medische) toepassingen zullen volgen.

Is dit systemisch? Ja, want de E-Nose meet geen moleculen, maar patronen. Net als onze eigen neus, trouwens. Strikt genomen weten de wetenschappers niet wat ze meten. Maar het gemeten patroon is wel herkenbaar en interpreteerbaar. Dat tart het wetenschappelijk paradigma. Ruikt dit naar fenomenologisch waarnemen?

De geur van astma

De tranen van de voorouders

Recent verschenen bij Altamira-Becht: De tranen van de voorouders van Daan van Kampenhout.

Van de flap: In dit boek worden drie bronnen gebruikt: opstellingen, sjamanisme en Jodendom. Ogenschijnlijk hebben deze drie weinig raakvlakken, maar alle drie gaan ze ervan uit dat de voorouders een belangrijke en nabije bron van kracht vormen; dat er verschillende zielen of zielenlagen zijn; dat niets en niemand in een vacuüm kan bestaan; en dat genezing van het individu betrokkenheid vraagt van de gemeenschap.

Uitgeverij Altamira-Becht

Colofon

Redactie Lukas van Steveninck, Herman-Jan Stroes en Margriet Wentink.

Afmelden
Wilt u deze nieuwsbrief niet meer ontvangen?
Klik hier